آمازون چطور سر هندی‌ها کلاه می‌گذارد؟

 آمازون چطور سر هندی‌ها کلاه می‌گذارد؟

چرا باید خواند: شرکت‌های خرده‌فروشی آنلاین در سراسر دنیا به‌شدت رونق پیدا کرد‌ه‌اند و حالا رفته‌رفته نظارت‌ها بر آن‌ها شدت می‌گیرد. برای فعالان تجارت الکترونیک جذاب خواهد بود که دریابند بزرگ‌ترین شرکت خرده‌فروشی در هند چه می‌کند.

آدیتیا کارلا / گزارشگر ارشد اقتصادی

اوایل سال 2019 بود و جی کارنی، مدیر اجرایی ارشد آمازون، برای یک جلسه مهم آماده می‌شد. کارنی، که قبلاً رییس روابط‌عمومی کاخ سفید در دوران باراک اوباما بود، برنامه داشت که با سفیر هند در ایالات متحده، در دهلی صحبت کند. دولت هند اعلام کرده بود که مقررات سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی با کسب‌وکار آمازون در دومین کشور پرجمعیت جهان زیر پا گذاشته شده است.
کارکنان آمازون قبل از این جلسه پیش‌نویس سخنرانی‌ای را برای کارنی آماده کرده بودند که به رؤیت خبرنگار رویترز رسیده است و به کارنی توصیه می‌کند چه بگوید و چه نگوید. او باید این حقیقت را برجسته می‌کرد که آمازون بیش از 5.5 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در هند انجام داده و چطور یک پلتفرم آنلاین برای بیش از 400 هزار فروشنده هندی فراهم کرده است. اما به او هشدار داده شده بود که نگوید که چطور 33 فروشنده نزدیک به یک‌سوم ارزش تمام کالاهای فروخته‌شده در وب‌سایت این شرکت را در اختیار دارند. در این پیش‌نویس آمده بود که این اطلاعات توصیه نمی‌شود و «حساس» است و «برای فاش‌کردن نیست».
سایر اسناد شرکت هم به همین اندازه اطلاعات حساسی افشا می‌کنند: دو فروشنده دیگر در پلتفرم هندی این غول تجارت الکترونیک ـ یعنی شعبه هندی آمازون که این شرکت سهام مستقیم آن را در اختیار دارد ـ نزدیک به 35 درصد درآمد سال 2019 پلتفرم را در اختیار داشتند. به این معنی بود که 35 فروشنده از بیش از 400 هزار فروشنده در هند در آن زمان نزدیک به دو‌سوم فروش آنلاین این وب‌سایت را در هند بر عهده داشتند.
مسلماً همه این اطلاعات از نظر سیاسی حساس بود. اگر لو می‌رفت، می‌توانست دستاویز دیگری به دست خرده‌فروشان هندی دهد که مدعی بودند آمازون با زیر پا گذاشتن نظارت‌های فدرال در هند و به‌نفع چند کسب‌وکار بزرگ، به کسب‌وکار آن‌ها آسیب می‌زند. این اطلاعات می‌توانست نارندرا مودی را که پایه‌های سیاسی‌اش بر این خرده‌فروشان کوچک است ناراحت کند. و می‌توانست این پیام عمومی آمازون را که این شرکت دوست کسب‌وکارهای کوچک در هند است مخدوش کند. چرا که آمازون در یکی از شعارهای بازیابی خود در هند گفته بود این شرکت «با یک کلیک در لحظه، زندگی‌ها را تغییر می‌دهد».
آنچه کارنی به سفیر هند گفت معلوم نیست. ملاقاتی در آوریل 2019 رخ داد اما هیچ‌یک از طرفین درباره جزییات آن گردهمایی توضیحی ندادند. یادداشت‌هایی که برای کارنی تهیه شده شامل صدها سند داخلی آمازون است که در این گزارش تحقیقی رویترز برای اولین بار گزارش می‌شود. اخبار محتوای این اسناد می‌تواند این شرکت را به خطر بیندازد چرا که به بازرسی‌های دولتی مربوط می‌شود در یکی از بازارهای جهان که سریع‌ترین رشد اقتصادی را دارد. این اسناد می‌گویند که آمازون در پلتفرم هندی خود طی سال‌ها به‌نفع معدودی از فروشندگان فعالیت می‌کرده است و در ملأعام روابطش را با این فروشندگان نشان نمی‌داده و از آن‌ها استفاده می‌کرده برای اینکه نظارت‌ها و مقرراتی را که برای کار در هند لازم بود زیر پا بگذارد.
تجار هندی، چه آن‌هایی که از خشت‌وگل هستند و وجود فیزیکی دارند و چه آن‌هایی که کوچک‌ترند و به‌شکل آنلاین فعالیت می‌کنند، مدت‌های مدید آمازون را متهم می‌کردند که اصل سود را به تعداد انگشت‌شماری از فروشندگان بزرگ می‌رساند و این شرکت غول آمریکایی قیمت‌گذاری‌های غارتگرانه‌ای انجام می‌دهد و با این کار خرده‌فروشان منطقه را نابود می‌کند. آمازون این ادعا را رد می‌کند: می‌گوید که مطابق با قوانین هند کار می‌کند. قوانین هند نیز می‌گویند که یک پلتفرم تجارت الکترونیک فقط می‌تواند فروشندگان را به خریداران با سهمی به‌عنوان حق واسطه وصل کند، برخلاف قوانین آمریکا که آمازون می‌تواند هم در نقش واسطه و هم فروشنده مستقیم کالا به مشتریان عمل کند.
شرکت همچنین می‌گوید که یک بازار آنلاین شفاف را اداره می‌کند و با تمام فروشندگان به یک صورت رفتار می‌کند. اسناد داخلی آمازون برخلاف این ادعا است و فاش می‌کنند که چطور این غول خرده‌فروشی به تعداد کمی از فروشندگان کمک کرده که به سود برسند و به آن‌ها در حق‌العمل‌های خود تخفیف داده و کمک‌شان کرده است که قرادادهای ویژه‌ای با تولیدکنندگان بزرگ حوزه فناوری، ازجمله شرکت اپل، ببندد. این اسناد همچنین نشان می‌دهند که شرکت آمازون تلاش کرده سهام اکثریت تعداد زیادی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فروشنده در وب‌سایت آمازون هند را به دست آورد، حتی با اینکه در انظار عمومی می‌گفته است که تمام فروشندگان در این پلتفرم به‌طور مستقل فعالیت می‌کنند. این اسناد به رؤیت رویترز رسیده و مربوط به بازه زمانی بین سال‌های 2012 تا 2019 است. این اسناد شامل پیش‌نویس یادداشت‌های جلسات شرکت، اسلایدهای پاورپوینت و ایمیل‌ها و گزارش‌های تجاری است. یکی از این یادداشت‌ها شامل اظهارنظر روشنی درباره نارندرا مودی، نخست‌وزیر هندوستان، است که او را شخصی توصیف می‌کند که سبک فکری‌اش حرکت «صاف رو به جلو» است و او را فردی می‌داند که «روشنفکر نیست». این اسناد روی‌هم‌رفته نشان‌دهنده بازی موش‌ و گربه‌ بین آمازون و دولت هند است و روشن می‌کند که دولت هند مدام برای شرکت‌های تجارت الکترونیک خارجی محدودیت می‌گذاشته و آمازون دوباره شکل کاری خود را براساس مقررات جدید تغییر می‌داده و دوباره خرده‌فروشان کوچک را تحت فشار می‌گذاشته است.
شرکت آمازون در پاسخی که به‌صورت کتبی به رویترز داده، نوشته است: «آمازون رفتاری تبعیض‌آمیز با هیچ فروشنده‌ای در بازار هیچ کشوری ندارد و همیشه قانون را رعایت کرده است.» آمازون نوشته گزارش‌هایی که به رویترز رسیده براساس اطلاعات نادرست، ناقص و بی‌اهمیتی بوده که به‌احتمال زیاد می‌خواسته به‌عمد برای آمازون حساسیت به وجود بیاورد و اعتبار این شرکت را خدشه‌دار کند. آمازون اضافه کرده است که این شرکت با همه فروشنده‌ها عادلانه، شفاف و بدون تبعیض رفتار می‌کند و هر فروشنده‌ای مستقلاً مسئول قیمت‌ها و نوآوری‌هایی است که در کسب‌وکار خود انجام می‌دهد. دفتر نارندرا مودی و وزارت تجارت هند پاسخی به سؤالات رویترز ندادند.
براساس گزارش مؤسسه فارستر ریسرچ، آمازون در هند تبدیل شده است به یکی از دو شرکت بزرگ پلتفرم‌های فروش آنلاین و ارزش فروشش در سال 2019 به نزدیک 10 میلیارد دلار رسید. این غول آمریکایی می‌داند که در این کشور با خطرات نظارتی عمده‌ای مواجه است.
آمازون در سال‌های اخیر در گزارش‌های سالانه‌ای که براساس قوانین آمریکا باید منتشر کند، اعلام کرده است که ساختارها و فعالیت‌های تجاری‌اش با قوانین هند سازگار است اما طبق تفاسیری که هندی‌ها از قوانین خود دارند ممکن است نااطمینانی‌هایی برای این شرکت به وجود بیاید. در گزارش آمازون نوشته شده این احتمال هست که دولت هند در نهایت دیدگاهی مخالف دیدگاه آمازون را اتخاذ کند. خود آمازون هم در گزارش‌هایش نوشته که ممکن است نظارت‌ها و مقررات‌گذاری‌های آینده هند به جریمه‌های مالی منجر شود یا حتی به اینجا بینجامد که کل این کسب‌وکار در هندوستان تعطیل شود.
دیده‌بان ضدانحصار در هند که «کمسیون رقابت هندوستان» نام دارد در ژانویه سال 2020 اعلام کرد به‌علت شکایت یک شرکت هندی، تحقیقاتی را درباره آمازون و شاخه هندی وا‌لمارت آغاز می‌کند تحقیقات مشخص کرد که این دو شرکت چهار اقدام را انجام داده‌اند که مخالف قوانین ضدانحصار در هند بوده است: عرضه اختصاصی گوشی‌های موبایل از طریق شرکت‌های تجارت الکترونیک، تبلیغ فروشندگان خاص در وب‌سایت شرکت، تخفیف‌های زیاد و اولویت دادن برخی شرکت‌ها در لیست فروشندگان.
جدا از این چهار تخلف، شرکت آمازون از سوی نهاد فدرال مقابله با جرایم مالی قرار گرفته است، چرا که این احتمال داده شده که آمازون قوانین سرمایه‌گذاری خارجی هند را زیر پا گذاشته باشد. چنین تحقیقاتی معمولاً در هند سال‌ها به طور می‌انجامد و در بیشتر موارد جزییات ماجرا علنی نمی‌شود.
آمازون در پاسخ به پرسش درباره این تحقیقات گفت که به درستکاری خود اطمینان دارد و با نهادهای نظارتی همکاری خواهد کرد. اما شرکت وابسته به والمارت به پرسش‌های پاسخ نداد. نهاد نظارتی کمیسیون رقابت هند هم به پرسش‌های رویترز جواب نداد.
آمازون در حال کارکردن در شرایطی سیاسی است. اوج‌گیری قدرت مودی که ابتدا در انتخابات سال 2014 برنده شد و جزو هندوهای ملی‌گرا به شمار می‌رود، حیات شرکت‌های چندملیتی را در این کشور بغرنج کرده است. گروه‌های ملی‌گرای هندو، که به اثرگذاری‌های خارجی مشکوک‌اند و غالباً منتقد شرکت‌های چندملیتی‌اند، به‌دنبال این هستند که تغییری در سیاست‌ها ایجاد کنند تا کسب‌وکارهای داخلی حمایت کند. شرکت‌هایی مثل گوگل، فیس‌بوک و مسترکارت نیز با نظارت‌های سفت‌وسخت‌تری روبه‌رو شده‌اند. در حوزه تجارت الکترونیک، محدودیت‌ها با این هدف ایجاد شده که از شرکت‌های خرده‌فروشی‌ای حمایت شود که فقط روی کاغذ حضور ندارد و به‌شکل فیزیکی در هندوستان مستقرند.
شرکت آمازون برخلاف موانع نظارتی و سیاسی از رشدی بسیار بالا در هند بهره‌مند بوده است. این رشد تحت مدیریت امیت آگاروال در شعبه هندی آمازون محقق شده است. آگاروال 47ساله مدرک کارشناسی ارشد علوم رایانه ای خود را از دانشگاه استنفورد گرفته و از سال 1999 به آمازون پیوسته است. آگاروال نمونه‌ای از تعداد زیادی از هندی‌هایی هستند که در آمازون و شرکت‌های دیگر حوزه فناوری کار می‌کنند و از این شرکت‌ها به هند رفته‌اند و توانسه‌اند با شناختی که از این کشور دارند شرکت‌ها را به موفقیت برسانند. وضعیتی که آمازون در آینده در هند پیدا خواهد کرد مشخص می‌کند که مسیر شرکت‌های فناوری در بزرگ‌ترین دموکراسی جهان بزرگ‌ترین بازار برای فناوری بعد از چین چطور خواهد بود.