زن بودن در دنیای میلیاردها

ژو کنفی، علاوه بر اینکه با ثروت 6.8 میلیارد دلاری، نام خودش را به عنوان ثروتمندترین زن چین ثبت کرده است، تنها زن ثروتمند خودساخته فهرست بلومبرگ شناخته می‌شود

در فهرست میلیاردرهای بلومبرگ فهرستی از ثروتمندان خودساخته جهان وجود دارد. تنها زنی که توانسته است نام خود را در این فهرست ثبت کند، یک زن 46 ساله چینی است که توانست سرنوشت خودش را زیر و رو کند. ژو کنفی مدیرعامل شرکت «لنز تکنولوژی» است، تامین‌کننده لوازم الکترونیک که در شهر لیویانگ چین واقع شده و صفحات تلفن‌ همراه و کامپیوتر و لنز دوربین می‌سازد. شرکتی با بیش از 80 هزار کارمند که در سال 2015، درآمدش به 2.7 میلیارد دلار رسید. برای عموم مردم شاید نام این شرکت ناشناخته باشد اما عمده‌ترین مشتریانش را خوب می‌شناسند: اپل و سامسونگ. برای همین است که نشریه نیویورک تایمز در گزارشی به بررسی زندگی او پرداخته. این مطلب ترجمه‌ای از بخش‌هایی از این گزارش است

ژو کوچک‌ترین فرزند در میان سه فرزند خانواده بود که در سال 1970 در روستای کوچکی در استان هونان در بخش مرکزی چین به دنیا آمد. وقتی 5 ساله بود مادرش را از دست داد. پدرش که هنرمند قابلی بود در یک حادثه صنعتی یک انگشت و بخش عمده‌ای از بینایی‌اش را از دست داد. ژو در خانه در پرورش دام به خانواده‌اش کمک می‌کرد، در مدرسه دانش‌آموز ممتازی بود اما در 16سالگی مدرسه را ترک کرد و به شهر دیگری رفت و در خانه عمویش ساکن شد تا بتواند موقعیت کاری بهتری پیدا کند. در آن سن رویایش این بود که طراح مد شود اما عاقبت به کارگری در یک کارخانه ساخت شیشه ساعت با مزد یک دلار در روز راضی شد. آن‌گونه که خودش تعریف می‌کند شرایط کار بسیار دشوار بود: «از ساعت 8 صبح تا 12 و گاهی 2 شب کار می‌کردم. شیفت کاری وجود نداشت، یک دوجین کارگر بودیم و هیچ لذتی از کار در میان نبود.» بعد از سه ماه تصمیم گرفت که از کار استعفا دهد، به رئیسش نامه‌ای نوشت و ضمن تشکر از اینکه فرصت کار را در اختیار او گذاشته از ساعات طولانی کار و ملالی که بر فضا حاکم بود گله کرد و اشاره کرد که قصد دارد چیزهای بیشتری یاد بگیرد. نامه بر رئیس کارخانه اثر گذاشت و به ژو گفت که قرار است روند کار تغییر کند، از او خواست که در کارخانه بماند و به او ارتقای شغلی داد. در طول سه سالی که ژو در آنجا مشغول به کار بود روند این ارتقای شغلی ادامه پیدا کرد.

سال 1993 ژو که 22 ساله شده بود تصمیم گرفت کسب‌وکار خودش را داشته باشد، با 3 هزار دلاری که پس‌انداز کرده بود به همراه چند نفر از اعضای فامیل کارگاه خودشان را دایر کردند و به مشتریان وعده دادند که شیشه‌های ساعت باکیفیت‌تری برایشان بسازند. در شرکت جدید ژو همه‌کاره بود، حتی کار طراحی و تعمیر دستگا‌های کارخانه را هم خودش بر عهده گرفت. او به صورت خودآموز برخی از تکنیک‌های ساخت شیشه ساعت را فراگرفت. یکی از عموزاده‌هایش که در تاسیس شرکت به او کمک کرد و مشوقش بود در توصیف ژو می‌گوید: «در زبان محلی ما به زنانی مانند او لقب "بادیمن" می‌دهیم؛ یعنی کسی که دست به کاری می‌زند که هیچ‌کس دیگر جرئتش را ندارد.»

خبر خوشی که با تلفن همراه آمد

با وجود اینکه ژو در کار خود موفق بود، آنچه او را در مسیر ثروت میلیاردی قرار داد تلفن همراه بود. در سال 2003 زمانی که همچنان مشغول ساخت شیشه‌های ساعت بود از طرف مدیر اجرایی شرکت موتورلا تماس غیرمنتظره‌ای با او گرفته شد. این شرکت از او خواست که برای تولید صفحه سری جدید گوشی‌های تلفن همراه Razr V3 به آنها کمک کند. در آن زمان جنس اغلب صفحات گوش‌های همراه پلاستیک بود، موتورلا در نظر داشت محصولی تولید کند که صفحه‌اش در برابر خش مقاومت بیشتری داشته باشد و تصویر روشن‌تر و واضح‌تری از پیام‌ها، عکس‌ها و فایل‌های مولتی‌مدیا در اختیار مشتریان قرار دهد. ژو کل ماجرا را این‌گونه تعریف می‌کند: «وقتی با من تماس گرفتند گفتند: فقط بگو آره یا نه، اگر بگویی آره کمک می‌کنیم تا خط تولید را راه بیندازی. من هم جواب مثبت دادم.» بعد از این بود که سیل درخواست‌ها برای همکاری از سوی تولیدکنندگان تفلن ‌همراه سرازیر شد: اچ‌تی‌سی، نوکیا و سامسونگ. در سال 2007 نوبت به شرکت اپل رسید که با گوشی آیفون وارد بازی شود. این گوشی با صفحه نمایش شیشه‌ای لمسی، قواعد بازی را برای تمامی تولیدکنندگان تلفن همراه تغییر داد. اپل شرکت لنز را به عنوان تامین‌کننده قطعات خود انتخاب کرد و با این انتخاب شرکت ژو کنفی به جایگاهی کم‌رقیب در چین رسید. بعد از آن ژو سرمایه‌گذاری‌های بزرگی برای تامین امکانات و استخدام نیروهای زبده انجام داد. همکارانش می‌گویند که چند بار خانه خودش را در گروی وام بانک گذاشت تا بتواند شرکت را بیشتر تجهیز کند. در طول 5 سال او در سه شهر مختلف صاحب سه کارخانه تولیدی شد.

شرکت لنز با آن دسته از مشکلات نیروی کار که شرکت‌هایی مانند فاکسون  با آن روبه‌رو شدند برخورد نکرد اما کارگران فعلی و سابق این شرکت می‌گویند که کار در این شرکت چالش‌های خودش را دارد. اغلب کار توسط زنان جوانی انجام می‌شود که نظارت بر کیفیت صفحات تولیدی را بر عهده دارند، آنها را از تمامی زوایا بررسی می‌کنند و به دنبال شناسایی نقایص احتمالی می‌گردند. یکی از کارگرانی که از این شرکت استعفا داده است می‌گوید: «به عنوان بازرس کیفیت کار من این بود که تمام روز به محصولات خیره شوم، کار بسیار خسته‌کننده‌ای است. البته این ملال تنها مربوط به کار در این شرکت نیست، اغلب کارهایی که در کارخانه‌ها انجام می‌شود همین‌گونه هستند.»

کار کردن مثل یک زن

در مسیر خلق شرکتی بین‌المللی، ژو تبدیل به کسی شد که تعریف جدیدی از زنان کارآفرین در چین ارائه کرده است، زنانی که ثروت خود را از هیچ ساخته‌اند. بر اساس گزارش نشریه فوربز در ژاپن حتی یک زن میلیارد خودساخته وجود ندارد. در امریکا و اروپا اغلب زنان میلیاردر ثروتشان را به ارث برده‌اند. هیچ کشوری به اندازه چین زنان میلیاردر خودساخته ندارد. یکی از استادان مدیریت بین‌الملل دانشگاه ام‌آی‌تی و متخصص کارآفرینی در چین می‌گوید: «در دوره کمونیستی چین و در زمان مائو، در پیش گرفتن سیاست برابری جنسیتی به زنان این فرصت را داد که پس از دوره کاپیتالیسم شکوفا شوند. برای زنانی مانند ژو که در دهه 90 وارد دنیای تجارت شدند این امکان فراهم شد که خیلی زود بتوانند جایگاه خود را به دست آورند و با اقتصاد در حال رشد این کشور همراه شوند.»

علاقه ژو کنفی به کار به وسواس پهلو می‌زند. در دفتر مرکزی شرکت، اتاق کارش دری دارد که به آپارتمانی منتهی می‌شود. او باید مطمئن باشد که شب یا روز می‌تواند جریان کار را زیر نظر داشته باشد. او تقریبا گام به گام تولید هر محصول را طراحی می‌کند، روشی مبتنی بر جزئیات که خودش می‌گوید یادگار دوران کودکی است: «پدرم بینایی‌اش را از دست داد، برای همین اگر قرار بود چیزی را در جایی بگذاریم باید دقیقا در جای درستش قرار می‌گرفت وگرنه ممکن بود اتفاقی بیفتد. این همان توجه به جزئیات است که دلم می‌خواهد در محل کار برقرار باشد.»

ژو با رئیس کارخانه‌ای که از آن استعفا داده بود ازدواج کرد و از او صاحب یک دختر شد اما این ازدواج چندان دوامی نداشت. در سال 2008 او با ژن جون لانگ، یکی از همکارانش ازدواج کرد، همسر دوم ژو از اعضای هیئت مدیره شرکت لنز است و صاحب 1.4 درصد از سهام این شرکت. زندگی خانوادگی آنها در هنگ‌کنگ می‌گذرد. ارزش املاک آنها در این شهر به 27 میلیون دلار می‌رسد. از همین‌جاست که سوار بر جت خود به سیلیکون‌ولی در امریکا و سئول در کره جنوبی سفر می‌کند تا دو مشتری عمده خود یعنی اپل و سامسونگ را راضی نگه دارد. اما اغلب وقت او صرف سرکشی و نظارت بر کار کارخانه‌هایش می‌شود. او هنگام بازدید ممکن است دستش را در مخزن آب فرو کند تا مطمئن شود دمای مناسبی دارد. وقتی از کنار دستگاه‌های در حال کار می‌گذرد ممکن است از کارگران پشت دستگاه بخواهد مدتی جای خود را به او دهند تا بتواند کمی به جای آنها کار کند. مدیر عمومی شرکت می‌گوید: «او گاهی به جای یکی از کارگران می‌نشیند و مشغول کار می‌شود تا مطمئن شود که مشکلی در فرآیند تولید وجود ندارد. این کارش گاهی من را در موقعیت بدی قرار می‌دهد چون اگر مشکلی وجود داشته باشد از من می‌پرسد چرا متوجه این مشکل نشدی؟»

اما ژو با همه سخت‌گیری‌هایش رفتارش همراه با فروتنی است، شاید برای اینکه با روندی که زندگی‌اش داشته می‌داند که اوضاع ممکن بود کاملا به گونه دیگری رقم بخورد. او در یکی از مصاحبه‌های معدودش گفته است: «در روستایی که من در آن بزرگ شدم، بسیاری از دخترها برای رفتن به مقطع بالاتر از ابتدایی حق انتخاب نداشتند. آنها اغلب خیلی زود نامزد می‌شدند، ازدواج می‌کردند و تمام عمرشان را در همان روستا می‌گذراندند. من تصمیم گرفتم که وارد کسب‌وکار شوم و از تصمیمم پشیمان نیستم.»

تایم لاین:

1970: ژو در روستای کوچکی در استان هونان در بخش مرکزی چین به دنیا آمد

1986: مجبور شد مدرسه را ترک کند و برای پیدا کردن کار به استان گوانج دانگ مهاجرت کند و به عنوان کارگر کارخانه مشغول کار شود

1993: ژو که 22ساله شده بود تصمیم گرفت کسب‌وکار خودش را داشته باشد، با 3 هزار دلاری که پس‌انداز کرده بود به همراه چند نفر از اعضای فامیل کارگاه خودشان را دایر کردند

2003: در پی تماس شرکت موتورلا و دعوت از ژو برای همکاری در ساخت صفحات گوشی، شرکت لنز را تاسیس کرد

2007: شرکت اپل گوشی‌های لمسی آیفون را روانه بازار کرد و شرکت لنز را به عنوان تامین‌کننده صفحات گوشی خود انتخاب کرد

2015: سهام شرکت لنز در بورس عرضه و ژو کنفی ثروتمندترین زن چین شناخته شد

منبع: مجله آینده نگر